Stres Babunlarda
Kısırlık Yapar mı?
Scattlc Oniversiıesi zoologlarm-ıian Sam NVasscr'in babıınlann dışkı-larında yaptığı anali/.lcr. I)al>ıınlarda rustlanan l>ir liir kısırlı&ın insanlarda-kınc bcn/.cr bir sekilde strcslc iliskili ıılılııjinnu gü.stermiş. Kronik kısırhğın % 10'tı kadınlardaki proResteron hor-ınııınııınn yetcrsizliğinden kaynakla-rnı. Progcsceron yctcrsi/ olduğunda, embriyo döl yatağmda tutunama-/. Sırcsin bormon oranları ü/.erindcki ctkisi lıilinıncklc birliktc. 'kadııı kı-sır cfinkii StTCS altında. strcstc değil cüııkii kısır" ikilcmini acıklaıııak /or. Wassar'in lan/.anya'da incelcdigi sarı babunların ll/volojilcri (»crçcktcrı in-san li/yolojisinc çok yakın vc Inı ba-bıınlard.ı doğum oranınm besinlerin ozaldığı kurak mcvsimlerde yarıya
düstiigii liö/.lcınlcııınış. Uasscr ikı yıl
boyunca 30 kaılar dîşi babunun dıskı-larında bıılıınan progesceron hormo-nıı ii/criıulc calısmıs \c kıırakhk dö-ncmındc doğurganlıkta cok biiviik l>ır düşüs oldugıı sonuıuna varmı^. "Eğcr strcs. disi babıınlarııı hormon oranlarıııı etkiliyorsa. sırcs a/.aldıkca pro»cstcron orarııııda bir artış olmalı" tcorisini kaıııılanıak icin \\asscr, biıı kadar kısır kadııı ii/crindc cahşmayı planlıyor,
l.lii Vılm»
Lateks Eldivenlerin
Güvenliği
Sorgulanıyor
P
Doktorlar. polislcı \c ko/.ıııcıik-lc ugraşan kişilcr için hastalıklara karsj korııyucu olan laccks cldivcn-lcr incclcıııc altında. Ycni bır calıs-ma, mikro dü/.cyde ıııcc olan lateks eldivenlcrin hastalıklara kar^ı korıı-yııcıı olabilmck İçin fa/la incc oldıı-gunıı ortaya koyuyor. Çalışma, la-tcks cldivcnlcrin ıslakkcıı dalıa ge-Vir^en oldııgunıı ve AIDS'c yol acan HIV kadar kiicük mikroorgani/ma-larııı gcçişine ı/in vcrdigini acıga Çl-karılı. Sıı. cldivcndcki dogal protcin
bariyerini çözüyof ve virüsü eldive-nin iibtir tarafına gecircbiliyur.
Btf ccrr.ılı olaıı Dr. Ricaıdo Gon-
/.ale/, tı/un ccrralıi müdahalclerdc
hastanın viicııt sıvıları ncıicııiylc
eldivenin dıs kısmıntn ıslak ol-
duğunıı vc ccrıahııı cllcrinin dc
cerlcdiğinı söyîeyerck bu konu ü/.erintlc durulması gcrekriği-ni vurguluyor. Bir epidcmiyo-
log ol.uı Dr, Tammy Lıındst-rom isc, çahşmayı pek gcrçek-
çi bulınadı&ını. ciinkii calışıııa-
\ı yapanlaıın dcney sırasında
viriisü insarı kanında bulıınama-
yacak kadar yiiksck konsaııtras-
yoııda kııllaııdıklarıııı ilcıı siirdii.
Çalışmayı yapanlar, pratikte bir
\ irüsiin latcks eldiveıuleii geçmesi-niıı çok /or oldııgıınıı dfl söyhiyorlar.
■
Dr. I.ıındstmm isc risk olsıın olma-sın sağlıkla uğrasan kişilerin el yıka-maya vc kcndılcrini korıımak icin iki cldivcni iist iistc kııllanmaya ö/.cn fiöstcrmclcri gcrcktigini belir-tiyoı.
/.ıılıal O/.cı
IIII|.7/»»« nı,..,İM
Alkolün Beyne Olan Etkileri
Bilindiği gibi ajin alkol tükctimi
bir tli/i nöropatolojik vc psikolojik komplikasvona yol acıyor. lakat. al-kolc baglı lııı dü/cnsi/liklcrın uclisj-minın altıuda yatan gcrcck mcka-ni/ma bilinmiyor. Araştırmacılar davranışsal yöntemler kullanarak al-kolıiıı bilişsel işlevler Dzcrmdeki yı-kıcı ctkisinın. hi|>okampııstaki ctki-lcrintlen kaynaklandı&ını önc siirii-\orlar. Ilipokampııs. kaıına.şık hatı-/ayla ilüili olııp. /aman vc u/ay şart-larına ııyııınıı sa.glaınaktaıı sorıımlıı olan biı beyin yapısıılır.
Scripps \raştırıııa Knstitii-sü'ıulckı bilim atlamları bcyiııdeki sıııir hiicrclcriııin genel h.ırekct je-ın.ılarını saglayan protcin c-l-'os'ıı ayırmayı başatdllar. /.ehuîenmcvc-cck kadaı alkol verilcn ılency farclc-rindc protcin ılü/cyi. dııy»usal vc davranışsal motivasyonıııı dii/cn-lendiği beyin kısımlannda yiikscl-miş. Bıına karşjn. protcin dn/.eyi sa-dccc hipokanıpıısta gCCİCİ olarak dUşmüş. Bıı orıalama ılo/da vcrilcıı alkol. dcncv farcsinin hipökampu-sıııulaki c-Fos protcininin düzevini dügttrmüş aynı /amaıula lıay\ aıılarııı ycni l>ir cevrcye girdiklcrintle gös-tcrdiklcri tipik haıekctlenıucşi blo-ke ctıncyi başarmış.
Bıı blokaj, alkoliin hipokaınpıı-sun tecrübeye dayalı akrivasyonunu
bıılaıuhrdıgını gösteriyor. Daha dii-şiik dozdaki alkol de c-Fos proteinin scvivcsini dcncy farclerinde diişii-riiyor fakat hipokampusuıı tcpkısini blokc cdcmiyor. ()/.et ohırak. bıı ça-lışmalar aşiri alkol ahmının sonıı-cuıula bilişsel bulanıklıga sebep olan mekanizmayı anlamak için bir ıcınel oluşturuyor.
(.l/ı;ı.ı Kmiıı
lnıp://\vww.cııralı.llcll (ıi|i;|-.-İL'nnıııııı:ıı.'|,ıılHK'.rcUxc,
-ııl,«ı IW!
:
