Bilim ve Teknoloji Tarihinden: Işık Enerjisi: Dünya her gün Güneş'ten gelen çok büyük miktardaki enerjiyle yıkanıyor. Bir yıl içinde, Dünya nın guneş alan bır kısmında bulunan tek bir metrekarelik bölge 2000 kW-saat'in üzerinde ışık enerjisi alıyor. Bu enerjinın tamamı toplanıp elektrik enerjisine dönüştünjlebilse, elde edilen bu enerjiyle elektrikli bir Y»şıl ışıgm Dır kısmı yanvr çaydanlık 6 bafta boyunca kesintisiz olarak kaynatılabilir. Güneş ışıklanndaki enerjinin çok küçük bir bölümü de doğada bıtkilerin yapraklan tarafından toplanıp gelişmeleri için yakıt olarak kullanılır. Son yıllarda bilim adamlan, bu enerjiyi insanlann kullanabilmesinin yollarını araştınyorlar. Giineş enerjisı hiç bir zaman tükenmeyen temiz ve ucuz bir enerjidir. Ancak güneş enerjisini toplayıp kullanışlı bir şekle dönüştürmek kolay değildir, çünkû bu işlem sırasındaki her adımda büyük miktarda enerji kaybı olur. Güneş santratlerindeki aynalarda ışık yansıdığında atık enerji ortaya çıkar, güneş pilleri de yalnızca belli dalgaboylannı kullanabilir. Yine de, güneş enerjisı gelecekte önemli bir rol oynayacak gibi görünüyor Mavı 'ŞİA yaprak taratındun sogtınılııı ._ ¦ J.ın Inucnh'Miv Bitkiler ve Oksijen 1771 Mİınıl.ı hudlil kııın.ıu lıncplı J'ncstlcv (1773-1804), haujntann >ksi|cııı jldıkluntıı. bilkilctın Hc oksijcn vjvdıkljrını hıılılıı Bundın 8 yıl nmn, Danlmodulı dofctotjan nKcıılunıs'/ fl73n-17W|. Iıunıı tıclıştırdi ve hıtkılcıın numcı Rflncs ışıgı ^j, j;hrdııkienndc nksııcn vavdıkljrıııı kcjl'crti. lngenhouxt'un bu ıııılııjıı. 1111111:. ıjıgının lıııkıııııı içiııdc lıır kimyjı.sal tcpkımeyc MİI açtıjtım göaettncıl ncılrımle ııncııılidır. • Yeşıt ısığın bir **sm, yapraktan geçer Fotosenles yolayla glukoz molekülü ûreUnıl Fotosentez Gflnej iMiiı IMT yıpntfjı dOştflğflnde, tutnuıueı İUJİ 'cıılen bîr Jütcc ijlcı. Uıı iflrcc, gfltief ıjıgındııki cnctjinin vjprak lımtelcıındekı l>ıı kıın-..ıvıl nlflfl l.l'ii'ihl ı.ıı.ılııul.ııı alınııusıvlj lujLır. ¦¦ Klorofîl l'n encrjiyi digcr Ivolumlcrc .ıkijtu vc boyleee hn dbi kııın.is.ıl ıcpkıııu. İİIİİMİİ. Kirkilcı gün boyuncj vjvdıkl.ırııul.ııı d.ılı.ı Au k ııhnııdıuksıt jlılljı. Klurııfildcıı gelcn cııcııı kllbondlOİUİI itc lıidmjcn jiıınıUrıııı birJejdrerek "niukıv" udı ıcıılen şckcı ılıctılıı. filııkoz, l'iıkucnn geüftncnnc yrtfdtmcı fllin w hıtkı hûcrclerinrn dtıvifhnnın ywı nuıbscmeri kgytmfiı ui.ıuk kull ınıl.m bir cncrji dcptısııdııı M Gtineş Enerjisi Otomobili Sauıtc 65 km hı/.la lurckct cdehilcn jckildckı Ellncj cnerjilı dcncvM.1 otomobitin ıdı &hu rı.ıu'du Btı ıuı DtatnobilleK liygun gflvde, lıit kjıbon-filver kıımpo/iı m.ıl/cıtıcsi ilc pclcıiıııısı .ılııınınvıım kjımjnl.ııııuljn ulujıır Hu govdcdc. Mlomııhilin (Isi Ve Jikj kısmııı.ı şcılcjiiıılınış vjklajık 90tl (¦ııncj pılı vjiılıı. I'ıllcr uııııcj ıjııimdjkı cncıpM lnpl.ıı >c n/.cl ıjs.ııl.ınımj bil RUItatU çalUjUfin clcktıik cncıjisinc d......şiıırıır l'iiıl.ık bil ı!wı ıjıiındj lııı pıllcı. I k\\ v.ı dj lujka lııı dcvıjlc 1 ııulcıı dıılıj 1.1/1,1 uilı, ıııctehılıtlcı lUiı kjrjıkıjtıım.ı v.ıpjrsak. pcırnl vakıılı lıır ntııınıılııl IIHI hcv|>ıt gOcl) kad.ıı gtUj ıııctchilıt I (iiıııcş ıılnıııııhillcri lıcıılı, ilk usırljndıkljıı hıııııııııdcıı dulıa ılcrı dcîıllcı vc pratik bir kıılljnııu .ıı.u' • ıljnuvjuk k11111111ul.1l.il \111jk, lclcl'ıılı KC heu|> ııukiııcsi gibi ılıışıık :uıılc yjlışjıı Ç02n cılıa/ ıcın nilncj cııci|isı yeterince vetfmlL Oünes plll paneUeri (jüneş Pilleri Gflnc] cncrjısivlc calıjun ıınıiıuılıilk-ıın gfll ııııu Hjjlayin i'.ııııcş pıllcrı. lulckctlı p.ıiı,.ıl.ın hulıınm.ıdı£ıııd.ııı «,<>k .1/ hııkıın ııcrckıınılcı l'illctin lıci hın ırjıi mıkuıdj gerilim lireriı. I'illcr hir lı.ii ıı/cnndc hirhirlcnnc bjyıdııl.ıı. bflylccı kflçuk kuıiık Ketilimlcı bırhirlcrıııe cklcneıck çıık djlu hııvıik ücrılım cldc cdılıı. 102 ÛSIT8*I!«1 tideler yukan doğru geiişir Motw SiHıı ttdBhtı Işığı Açmak Rir lılıkı ffintq i)iiyıu eıncınc/. aııcak. onunla gCİİJİt l)ik luıkıııiıı hiı vıi/.cyinc 'lıışıiM Ijiguı diışıuuıı vcıden u/akıaki kiMinhr d.ılı.ı lıı/lı L-L-lı-jııkeıı ı>)>>ırt düsiut'U bfilgcdeU dallat .l.ılı.ı vuvuj Kelisır vc lııı ılallar ışı-j.ı llogm .eılıı. Sckıldckı l'ulclcı ışııjj duRnı buşııynrlaı. Vjlıu/ca lıukilcr vc lıa/,ı t(ıi luktcrıler ılııı.rud.111 ^uncş İMSİİİİ killl.iinil.il I Ijss.ınl.ır d,ı '..1 bitkilcri va ıla lutkı ılc bcslcııcıı nıiMİ'iın lıııvvanl.ırı vıyerck cııcrjilcriııi eldc cılcılcr Isık kayrmğı yan tarattu ıse fıdelenn dalta/t ısıga dognı bûkulur Güneş ile Açılma Şrkıldckı kucıık clckuik nııımru. bır nuııcş pill İİ/CİİİİC ilu-.cn ' iııuc. cnctjısıyle çalnpıt (iüncj pillcri. futııclckırik ilkcııvlc valıjır. Am.uk luı |iillcıdc clckıınııluıı lıiı ınculdcn knpjımtık vcrinv Uüuc} pili ıı/.cııııc dıişcn vc ucncllıklc silikıın nlan lur vaıı-ilcıkcn iıındckı scrlıcst clcktrnnlar kııllanılıı Isık cncıjiM pakcılcr lya d.ı f'iınnlut) h.ılinde pilc ıılasu vc vilikun ıcjndcki luı serlıest clckıi'inlaı akını yaratır. I'ildc urcıılcn ncrılırn. kııllanılan ışıjın d.ılıjjlıııvunj lıııglıdır. Ycşil ıjık clckıruıılura. Z s nlı'luk bir pil kaılu; cııcıji vetır Ancak çûğü Kİincv pillcri, dıılıa ıı/ıın ılulgalmvlıı ı>ıklıı yalıjacak >ckildc tasnrlunırlan dnlıa ıltifilk lııı ccıilıııı lirctmclcrınc kurjııı, ıla a/ cncrji k.ıvIıi ııluı Gıınsş plll Güneşten Gelen Güç (lııııcs ijıfı, tsı cncrjiM lupkınuıak s.ı dj dııüıııdjn clckıri£c ccsıılcıck kullauılalıılır. (iiinc)in İMM .lyıı.d.ıı sjıduınvla tuplanalıilir vc lu'iylccc bir 5li ku/jııına ııdjkljıuı.ık ıcıııdekı sıı lıulı.uljMiıılabiliı. Şckildckı Sicilya'ıia bıılunun dcncvscl ınıncs s.uıiralı. ı;unc> pili p.ıncllcrivlc clcktrik ilrcımcktcdır. I'aııcllcr tüııejiıı yllnllııc t;nre dliııınc yctisinc uhiptiı (.ııııcş sjıııullcıı kull.ıııunj ımcısc nercdey» hıc kiılıhk ııhnjv.u .ıkııı ınh. ainkUon .\;ısıl Çahftr? >"*»"" mıkm\ıplcnnı1e dc t.ıılljıulan ıkı kjtııı ıı. ¦ ' '.'. ivCiıı Sihkon'nn alı katmanında hır elcktruıı cksik ikcn ııs' katıııanınıl.ıki lu/ı jlnınlııt I ı.'l.iıl.ıtı hll ı-lcklıtııı.ı sılııjıııı llıı. .ııııııı ıcındc bil dcımcsı/lık ',J Iİ.İ Cİcklllk j ilkll ılllljlllllll sc ı I. i.ıı.ıul ııııı lısi k.ırnıuııdun alt k.ııııı ııu lı.ııckcı cııııclcııııc ııcdcıı ıılııı K'ıvlc.c. ıjlk pile dusıııcuııdc alt kuunjıııljk: clcknuııljı k.'p.ıı Kıı clckıınnlar du clckırık Miklctuıdııı duİJS' IM kjiııı.uu yckilıılcı vc hıı jkıııı ulıışııı I. ",.ı,ı. l'l'l? Bektronun devreden sllikona gelmesıyte sureç yenıden başlar I. Işık pılııı ıı/cıuıc dıışct yc JİI kjluı.ındakı Jtıııuluıdun ku|ijıı clekıınnl.ıı lisi k.ılııı.ııı.ı rjogru lurckcı cdctlcr. 2. Alt kutmundaki elcktınnlaı. Btf) k.ııınana (•cycıı clcktrnnlurdan hujalan dcşiklcıc geçerlcı 3. l.lctınnLıtın lıaıckctı bıı jkım ıılıışııııuı ve bıı .ıkıııı. ı>lk ıılılııgu stııcsc dcvrcdcn akar. kntı.ık Itııtıııt: I) /.ı(*' |scıııııtc" Sııntıırc Itıc .ScıctıccMııscıi'iı I ı.mlt^ Vm
