VESTEL, elektronik sanayisinde, proje oluş-turmadan üretim aşamasına ve hatta son ürün üzerinde yapılan tüm kontrol ve test sonuçlarının Ar-Ge birimine iletilerek yapıla-nan bir üretim süreci izliyor. Tüm üretim aşa-maları üzerinden sağlanan bilgi aktarımı, şır-
kete esnek ve hızlı Ar-Ge çalışması sağlıyor.
§ •
Ar-Ge Merkezli Uretim
Manisa'tıın Organi/c Sanayi Bnlge-sindc bıılunan VESTEL Klcktronik A.Ş., bünyesi Içeriainde rcnkli tcleviz-yon. monitör. ıızaktan kıımanda vc çeşit-li clckıronik aygıtların iiretimini gercek-lcştirmekıedir. Dünyada hı/.lı ^ckihle »e-lişen clcktnmik sanayi vc clcktronik ay-gıt ürctimi Türkiyc'dc 1950'li yıllarda radyo vc pikap lirctimi ilc faaliyctc gcc-mişıir. l%0'lı vılların sonıında siyah-be-ya/ yayınhırın başlamasıyla ıclcvi/yon iirctimi başlamışrır. Bıı vıllardakı korıı-macı ekonomik poliıikalarla. üretım »c-neldc Avrııpa vc Japon şirketlcrivle yapı-hın lisans. kno\v-ho\v va da teknik anlaş-ınalarla Rerçcklcşmi$tir. Yerli üreticileı bıı iiriinlcri iilkc koşıılları çcrçevesindc gcliştirirkcn. clckttnnik sanayii »elisnıiş, vapılan bu çalışmatar bir altyapı hazırla-mıştır. Bu anlaşmalar sonucıı dı$a bagım-h iireıim »erceklc^tıren clckıronik sana-yisi bıı yıllarda ihraeat yapamamıştır. I980'li yıllarda başlayan rcnkli ıclevi/.yon yayınları vc serbest piyasa ckonomi poli-likası scktiire eanlılık getirmıs. ve rcnklı tclevizyon üretimi basjamıştır. Biiyleee I9W yıhnda VESTEL, %100 yabancı sernıayc ılc l'nlly-l'cck tarafından kurıı-lıır. llk olarak %()() dolayında rcnkli tclc-vizyon iirctme kapasitesiyle raaltyete gc-çcn şirketin iirctim alanı. telcvizyon. vi-dco. ınü/.ik scti. bilgisayaf monitörii. mikrodalga fırın ve bcva/ esya iirctimine kadar uzanıyor: ancak şirkct 511 anda yal-nı/.ca ıclcvi/yon vc bilgisayar monitörü ürctimi yapıyor. VESTEL* W5 g yılında Zoriu Grııbu tarafından satın alınarak % 100 ycrli serma-ycli biı şirkct halinc dönüştii. Şirkct. 6] 000 m kapah. 59 000 nv' acık olmak ü/.crc 120.000 nv iizcrine kıırıılııdıır.
VESTEI. Elcktronik A.Ş.. ürcııırı faaliyetlcrini VBSTEL (irubu'na baglı olarak sürdiirii-
lojisi ve ilctişim alanlarında faaliyct gfts-teren. VESTEL Bilişim Tcknolojilcri Tiearct vc Sanayii A.Ş.. iiriinlerin vıırtdı-•jina pa/.arlama faaliyctlcrini yiirütcn \ ESTEL Dış 'I'iearet A..Ş. gtbi sirkcılcı bııhıııııyor. Bıı şırkctlcrlc ohıştıırııhın ilctişim saycsinde şirkct clcktronik ala-nında güçlii şekilde iirctiminc devam edivor. Ancak VESTEL'in iirciıminde en cikili pay Ar-Ge birimınin. Kıırııldıı-f»ıı giinden itibarcn, giiniin son teknolo-jisini kııllanarak kcndi ieinde gelistirdiği modcllcri iircrmeyi hcdcfleyen vc hıııııı şjmdiyc kadar başarıyla yürütcn şirkctin \r-Ge hırimı. Elcktronik Tasarım Bölii-mii vc Mckanik Tasarım Böliımü'ndcn olıısııyor.
Miisteri mcnınııniyetinin hcdeflcndi-gİ sjrkctte. Ar-Gc birimi ve VESTEI. Dış 'liearct A.Ş.'den müştcri isteklcri, elckt-ronik scktörü vc tcknolojilcrindcki son gclişmclcr iizcrine elcle cdilcn bilgiler ara-cılığıyla iiretileeek iiriin ilc ılgili hilgiler Inı/.ırlanır. Bıından sonra Ar-Gc biriminin çalışmalfln başlar. Elektrnnik Tasarım Bö-liimıi ve Mckanik Tasarım Büliimü tara-fından proje gclişiirilmcvc hasjanır.
Elektronik Tasarım Bftliimü ealısma-larıııı. Iuiriin iirciinı aşamalanna yayılmış olarak. bünyesindcki Elektronik Tasa-rım birimi. PCB (I'rintcd Circııit Board-Baskı Devre) Tasarım birimi. Kompo-ncnı Miihcndisligi birimi vc Tcst Sis-temlcri birimleriylc yiiriitiit, Bıı doğrul-tııda teşitli tasarım çalışmaları yapılır vc
cn ııygıın olanı secilir. Tasarımda (Irüniin nasıl. nc gibi özclliklcri. hangi liiketıeı kesmine yönclik olaeağı bclirlcncrek, donanım tasanmı faaliyederine başlamr.
Komponcnt mıihendisligi. iiriindc kıılla-nılaeak hilcşcıı ve parcaları scçerve kod-landırır. PCB birimi. hazırlanan dcvrc şc-ması ilc birlikte kııllanılan clcmanların o/cllikleri ve mekanik tasarım bilgilcri doRrıılııısıında l'CB tasarımı gcrcckleşti-rilir. I'CB lasarımından alınan dclik bil-gilcri ve mekanik tasarımdan alınan kcs-mc programı ile birliktc l'CB iirctime göndcrilir. Bııtadan gclcn ilk mühendis-lik ornckleri iizcrindc gclişrirmclcr yapı-hr \c l'CB hırııni bıı dcvrclcrin pilot iirc-limlerini takip cdcrck ortaya cıkan prob-lcmlcri çözcr. Elektronik tasarım birimi gcrekli yazıhmları vaparak tasarım proto-tiplcrini gcrcckleştiriı. Bıı değerlcndir-mc aşamalarından sonıa ı.ıhln iı/erinc montaj (brcad hoard) aşamasına geeilir. Ilk tasarım şasi üzcriııde çalı$tırıhr vc kontrollcr yapılarak gerekli geliştirmc \e diizclrme calışmaları yapılır. Aslında hcr prnje, tiim hirimlerdcn bir tcmsileinın bııhmdıığıı takım caltşmasi şeklinde yii-rütüliir. Bıı pruje ekibindckı kişilcr kcn-di birimlcriylc sürekli iletisimde btıluna-rak projcnin dii/.enli vc hızlı bicimdc ilcrlcmcsini saglar. Brcad board aşama-sııulan sonra gcliftirilcn üriinün on kadar örncgi olııştıırularak. Kalite. Kalitc Gü-vcncc Mcrkczi vc Ar-Gc birimininin tcstlcrinc sokıılııt, Bread board aşaması-nı. miihcndislik olıımlama (cnginecring vcrifıcation) aşa-ması izlcr. Bıı asamada dctaylı mühcndislik Çfl]qnuÜJIfl yapı-lır. Bundan sonra, gcliştirilcn tasarımı kusıırsıızlaştifmak için tasarım olıımlama (dizayn vcrification) aşaması gelir. Bu aşamad3, tasarım iizcripde sa-ha tcstlcri, bütfln parçaların bi-
yor. Bu grııp içindc. bilgi tckno- Televizyonlann karlanmada bekletllerek ısttılması asaması
rc bir snkiilüp iiriinün herhan-
M
llllım n ttUk
gi hır dıırıımda yanmaması icin kısa dcv-rclcriıı konırol edildiği u^ık-kısa dcvrc lopcn shorı) ıcsıi, gcrilme (strcss) tcsılc-ri y;i|>ılır. Böylcce Elcktrnnik 'lasanm Büiümü'nUn. ptojc kontrollerindco son-ra pilot iirctim içüı \lckanik Tasaıım Bö-lümü'niin çalışmaknnın bicmetd bekle-
nır. Biitıin hıı siircc iccrisindc Kompo-nent höliimii malivct anali/.lcrini siirdii-ıcrck vcnı pary.ı iıncıisındc lııılıınuı. (ic-rck projcnin basında, gcrcksc daha sonra kullanılacak ycni mal/cmc Ar-(ic hirı-mindc tanımlanarak bilfri agına aktarılır. \r-(ic hirınıi içindc hıılıınan \lcka-nik Tasarmı Bbltlmil. Elcktrnnik Tasa-rım Bölilmliylc cş /.anıaıılı olarak projc-nin mckanik vc csıcıik lasanmmı ger-çeklc^ririr. I;.ndiisrriyel tasarım evrcsi olarak .ıdlandırılan hıı asamada. iirünün
müstcri beğcnisine uyganluğuı etgono-
misı. imalat kolavhgı. mal/cmc sccımı \ c nıaliyet gilıi ıınsıırlar gflü oniinc alına-rak. üriiııiin mckanik taslak rcsmi ha/.ır-lanır. Bu sırad.ı dcscn. rcıık. sekil, gralik ve plastik maddc ö/.ellikleri gÖZ oniiııe ahnarak seçhnler vapılır vc cndilsııiscl tasarımcılar tatafmdan son sekli verilir. Endüsrriycl tasarım cvresindc lıa/ırla-nan ko/.mctik resimler iizerinde. siste-min l'onksıvonlarını yerine gctifchilmcsı vc inıal edilchilır dıırııma gccirilmcai amanvla mckaııık dctaylandırmu çallS/ malarına haslanır. Detayll icknik rcsıın-lcr ci/ilerck iiriiııiin prototipi ha/ırlanır \c pl.ısiik kalıp iirciimi iyiıı IİJ/HIJİİJİİ kalıp pmrotipi. vurıdısına cnjcksivon ka-lıpv'ilarma goııderilir. Bııradan gelcn ka-lıplar. gcrckli kontrol vc diı/cltnıclcnkn sonra \lckanik I-'ahrikası'na ilctilcıck mckanik parça iircııminc ha.şlanır.
Projcnİtl son aşaması olaıak pilot iire-riınc geyilır vc projcdc gerv'eklestirilen sı-nırlı savıda iiriin ürerilir. I'iloi iirı'mlcr ii/.e-rinde dc son kalite vc dayanıklılık tcstlcri vapılaıak. scrı ıırcıim aşamasma geyılır.
I'retim ikı avrı fahrikada gcrycklcştı-rilir. Bıınlardan ilki \r-(ie hiriıninin \lc-kanik 'rasarım Boliimii'ıulcn aldığı hılgı-lcılc iiretilecek iiriiniin şascsi-nin yaplldlğl \lckanik l;ahri-kasi'dır. Bıı labrikada hazır-laıımış olan kah|>larla iirı'miin ceşitli parvalarının plasıik ka-lıpları alınıı. hovanır VC gcrck-lı kontroldcn gcyriktcn sonra laşıyıcılar aracılıgıyla clcktro-nik haskı ve moıııajın yapıldı-
Devrelerin kontrol edildiği otomatik On-line makinesi bilgi ağına kendiliğinden veri aktarıyor.
iiııın [çindc kııllanılan dcvrc vc jıglerin dizgilcri v.ıpılıı. Hıı banıl.ırın hcr hiıı t'arklı dcvrclcrin \a da bıı dc\ rclcrin fark-lı aşamalaıma ilişkin calışmalarmı »er-
çekJejorir. Bundarı sonra lehimleme da-
h.ı soııra lchimlcrdcki sogıık lchinı ve kı-sa dcvrcvı konırol cdcn tcst sistcmlc-riıulcn geycr. Dcvreler valışıyorsa ana ş.ı-jiye va da dogrııdan montaj lıaıtma akta-rılıt. Dı/.gilcmc. o/cllıklerıne giirc oto-marik makinelcrlc ya da cllc yapılu. Bii-liin hu sürcvtcki her hir de\ ıcıım ii/erin-de barkod bıılıınıır. Bıınlar matıis sistem-dc iıııın kodııvl.ı bıılikıc hiltiin iircııııı aşumasında i/lcıııı. Btımınlıt gcrek iiriin, gerckse dc\ rclcı ü/crindcki hangi parça-nm nldugıı, nasıl ycrlestirildigi gihi bılgi-lcr bilgi ağından anında alınır. Otomatik tcst linc isimli. dc\rclcrdckı di/gılerin lclıimlerini gerekli yeılere belirli vnltaj gtfndcrcrck kartları kı>ntr«>l cdcn bıı sis-tcm. otonıaıik olarak \cıı tabaııı nluşuııra-rak bilgi anali/i sağlamakta. Büıiiıı bn bilgi aktarımı. hatalara. paryaların uyum-lnlıık oranlarına anmda ıılaşarak vc biitiln iiıetıın siırccını ı/lc\cıck. gerckli gelis-tırmevı vapmada. imalai knlayhğı gcliş-tirnıede \c hana vcni iiriin geliştirmcsi sırasııula. Ar-(ic bıriminc lıı/ sağhvor »o /iikmckrc. Son ınontaj tatalındaıı ıııonta-jı vapılan iıriin karlama kısrnındayaJışrırı-larak ayai îçin yarım saat ısıtıhr. Bıırada d ı \ıııc üıiııı koiıtrol edilerek montaj lı.ıı-tında oluşan haıalar da raporlanarak bilgi agına aktarılır.
gı Dizgi ve Muntaj l'abrika-
si'na ilciilir Ikinci İabrikada Üriın parçaları Mekanik Fabrika'dan taşıyıcılarla aktanlıyor.
Tumamlanan iircıım aşamasından sonra wn kalite kontrol a$aması gclir. Bu-
rad.ı ülçümler yapılarak jıarya tfrncklemc-sinc gidiliı. I )aıhc İCMİ. so»uk lclıim. kısa ıle\ıc vc yi/ik kontrohinderı sorıra pakcı-lcınevc »cyılcrek iiriin pivusuvu sürmcyc ha/ır halc gelir. Ancak kontıollcr btırda bıınıc/.. Ar-(ic hirıminc bagll At-Ge Konırol Sistcmleri Biihimü'ndc biltiin liıeiiın İçin »crekli tcst sistcmlerinin ha-kıını. yjpılunması, onaııını, l'ahrik'a içj na-kil sistcıninin kontrolti vapılu. VıırtdişiiKi ilırav cdilccck iirncklcrin hazırlanması. ıiK'iınıin takibi \c ıııcıiııı pıoblcııılcrivlc ıl",ılı tiinı konular İ'retim Dcstck Biri-ınım c viııuiııliıı. (.akış kalitc kontrol biri-mınde. iiretilcn iiııiıılcıdcıı belli biı kısıııı almarak sıcaklık tcstmdcıı. sarsılma vc dûşmc ıcstlcıindcn »cv'irılcrek. SOtl kalıic konııollcıi dc v.ıpılmış olıır. fjirkciiıı l)ii-kiimantasyon Biilümü de biitiin fabrika-daki iircıim jşumalaıında oldıiRiı uibi hıı turama Cmapping) sistcmiylc bilpi işlcm nıcıkc/ınc bağll.
VESTEL Ar-Oc biriminin, bu bflgi
crişjminin vanııulj clcktronik konıısıında
çejitli kîtapvcCD-Rom'lardanoluşan biı
kıinipluııcsi dc bulunuyor. Ba bilgi hiri-
kimi \c akıatımnla \'I;STKI.'iıı iıriin gc-lislirmcdc kııllaıulıûı donamm birlcşincc. rekııolojıvı eıı ılcıi scvıvcdc ızleycn, ta-
teplere anında yann »cren ve ûrcolccck
tiım iirlmlerin \r-(ic bıriımııdc tasaıl.ın-dlfl hir yapı onava çikiyor, Elde Otdgi ka-rııı 'J-I'iıııii \ı-(ic y.ılijinalarınu ayır.ııı \ ESTEL, iiriiıılcrinin %75'İni yurtdışına ihraçcdiyor. I9%yüın-d.ı Tt BHAK'ın Ar-(ic destegini alun sirkeı l(>:(/hık vcni iclc\ı/-yonıınıı gclışrirmi^ VC piyasayj sürıniiş dıırıımdj. \ ESTEL, ılcrı tcknnlojıyı \jkaljuv,ula \c ılıicr diiııya şirkctlcrışlc rck.ıbci cııııc-\ı \ı-
