Henûz hakkında uzman görüşü yayınlaınadığımız soıulara vereceğinız yanıtları bîze görtderebilirsiniz. Gelen yanıt mektuplarının çokluğu nedaniyle ntar arasından seçtigımızbırKaçtnayer verebilıyaruz. Yayınlanmamtş mektuplara. önumuzdekı sayılaroa multaka sıra gelecektir. Bııbıııne benzeyen sonılan elemek zorunda atduğumuzdan bazı okuyucularımızııt gönderdikleri soru ya da yanıtın yayııılanması ftusundaki istekl&ini dlkkate aıamıvoruz Sizlerden gelen mekıuplardan deriediğtmız yanıtla: lıer zamarı dogru olmayabıtir. Yantışlarta karsılaşmanın, doğrtıyu arama çabasttıın bir asaması otarak değerlendırilmesı getektigi şeklindekı görüşümüze sizlerin de katılacağını umuyoruz.
Ölü Işıklar
I luTiyamuM en yaktn yıl.dt/
I .uncş'ı ıı < lıı.ıljııu ıı/jklıiı
149,6 milyon km otan Güneî'tn
ısığı dûnyayu * cJakıkj Jiı saniyc-
. iır. Guncs. Sistcmi'nc en ya-
kııı \ıldı/. 'I'İİİMİİİ.İ ( .cnrjun'dır
vc GUneş'c göre ln/c olan uzaklı-»ı 250.0W1 defa ılulıu fiızladır. I.ıı-
ncs'le bu yitdi'/ .ırjMiıdaki ıı/.,ıklı-£ı ı$ık -I vıl -I .ıv'd.ı ulubılmcktc-
UökyûzOndc •ıındıııiııııııı/ yıl-dı»ların coğu asluıdu Günej'tc n dafaa purl.ık vc çok dalıu l>n\uk-tlll /.ı\ıl ISjlkll VC kii'.nl. gürün-
mclerirrin scbcbi çok cr/akbi l.ıîiılıı. Çıplak gö?,lc .niL.ık 1500 ışık vılı uzaklıktaki gUncsleri (yıl-clı/ljın Kürcbiliyoruz, ı iyai bassı yıldızlar milyarlarcs ışık \ılı u/.ı-
İınıı/cl.c lııılııııın.ıkt.ıdıı. Vildı/i.ı
rın ııın'iı ise iccrdikleri hidrojcni-
u tflkctilmc sürcsinc hu&lıdır liııııcî'ıcn daha kUçlik yddızlann hidrojcninı dahn yavaş. tUkcttiğinl
vc vuklaşık III mıl\.ıı \ıl ısık s.ı\ ııı.ıv.ı ılcv.ıııı cttîğini dıışıınııısek.
tclcskoplarla görOlcbîlcn bö] l( lıır yıldızın gu anda scınnınş ohna ihrimall fazladır,
l UAUİ' hcı/K.ııl
.Jiroskop Hakkında
Jiroskop, eksenlerinin bîri çcvresinde düncn >^ dönmc ek seni değişikliğc ugramadan istc-nildiği RİI»i \cı dcğiştircbilcn gercçtiı Jiroskobun tekerlegine rotoı denir, Üyuneak jrrosktıplat ,l.ı vardır. Hunlarda rotorun oıta yapı dogndtusundu vc çcvresin-ılc kuruyucu bü halku bulunuı
\\ııı:j lııı dc kıılııpkırı ılcııirul-
tusunda çevrcsini jaran h.ılk.ı
hıılıırıur. ISıııılur. jiroskopun ko-l.ı\ kullanıimasını s,ı£lur.
Hıı ipi. eksen (cvrcsınde sa-np jonra çckcrck jiroskopu
Lİoıuliircl)ı|ırsıni7. Dimmcktc ııl.ııı lıif jirı.sknp. Iıîr kalcnı İİLİİ-na knnurs.ı bile dc\ tilıncdcıı dıııalnliı. Kctuı v.ı\ .ışl.ıv ınca. jı-
roskop yukan dogru olan duru-nıııını değîjtirir, fakat dcvril-
ıııc/ I /cnıulc dıırıluiu ncıkıa-nın düşevındcn ı;ccc[ı l>iı s.cıul
ckscn çevrcsinde yavajça dön-ıncsiııı sûrdürtir. liu harckcı biı
topaçin v.ılpalaın.ısın.ı lıcn/cı. Ilunj s.ılınını dcııır. Jiroskop
ugırsa \c lu/lı döiıüyorsa, salını-
ıııı yavaş nlıır.
Jiroskop udı, Irausı/ fixikçijl
]c.ın I cııujıılt taralindaıı I''. vy'ıl.ı kııll.ınılnıışiıı. I'ınıcuııll [crcci Diınvu'mn dönduızir nü güstcrmcktc kullanmı$tn.
Poucault'un dcncvını .ırıla ın.ık için In/.lı ıliincn agıl lıiı (i-nıskop dıışiınclını: hu clckrrıklı
iıiı motorda iu/.la dönmcktc ol nun. Jınıskop lm motora M-; bestec döncbilccck jekildc ta-kılmrç ıılsıın. Bu dunımda JÎKJS-
kııpıın ckscrıi 'iiinc>'c dogru
yfinclir,
Zamun uevtikv-. jiroskop ılcısirııltıısunu dcâiştıriı. diincs (ciıştuırkeıı, jiroskop ıla, ckscııı lıcp (iiiııcş e yünelc
eck biçimde döncr Güncş bu-
nncu jinısiııp yatay dUzlemin
ııı.ı dcıürıı cSilır. GCCC bcı-
ı ......cş'm dogaeağı dcışıı
ııikuruı doğru va\.ı- yavaj dti rıcr.
Basîı hıı jııuskopıın Kııtııp Vilduı'na dognı lyarlanması RC-rckır. Kııtııp Vıldı/ı runı Dıın-va'nııı Kıı/e\ Kııtlııı ii/cıındcdir
Sorular
Midye Kabukları, Şeytan Minareieri
Ydlaıdıı «yılaıdan miays kabuklan VÛ şeyıan mına'elen topiar. bll I rım. Guzeı Dir koıBKsıyonum var, AH cax ouyune cleıgın uu havvanıann ya-şamları ve çevrele--1 Manin
ı-ıiı meydana geldiğı ko-nusuiHİakı rnerakımi geçıteoek doyu-ruou Dir Uılgı Uulamadım. Bıiım ve TennıK De'gisı aracıl'ûı ııe sorum yanıı lxıiabılırse mtılluoiuıum
i.nıilll I .ıllllı.ıl
Bu Sinek Nereye Gider?
Bi' lasia b-.nıp koıiuga ı ruz Anıöen gaza oasıldığında
■ ■■ rye doğıu ııan. yanı aıacın ha-■ biı kuvvet hissederlz. Bu ozaiılkie şe-yotau laş.macılıgında sık nız Dı'kuvvellı' Bıı Nevvl'.ın'ııiı ha'ekeı yasaianyln çok rahal açıkla-BnOııie'ine Kismen oağıı oıan ■■-i'okai efnet
! I ••■ ■
Yani ; ıngımızde. o'obıis
gıimek. bız de oiduıjumuz yerdı maK ısieymce Uızı genye doğtu ııen
Simd...... n.6
;:üınde oiacagı giö | 19
genlt- | : .......takai her ta-
ısfian kaoalı Dıı KUTU gcDi Içenden a-şa'ıya veva Oışandan ıçeı.ye açıl
v« bi' sinek hıçbıı ye'? -
kuçuk o" '.•■ ■
. baayor. Me-'ak ettıflım acaba bu siı •
una ı,r
nayiD ıeKnenm en aıxa noktası-na 'nı yapışi'/c. voksa ts hiçbi' ye'e ayakla ı nad-
gmdan yne olduğu yerde iı'la bera-be> mı gidlyorl Uyan 11 hatırıatma yararı goruyorum Kİ; hıçbır ?e«ılde taoanda «eya rıerhangj bi' yerde kanmus değu Eger böyle olsayd' elbetlp tenke ıçrtde ge-ıye
Vık.m Korkrrara
Sivrisinek ve AIDS
■ gıoı ınsanıarın II emıyo' Soroın ise, Eğe' bır sivrlsinek AIDS hastalıgı bulunan bn ■nsaın ısııdıgmda o kan ve AIDS vıru-su snc-gn afjzma VE kanına gi'eı. Pe-Kİ Du sıneK sagiiKJı Dİİ ınsanı ısı'cıom Oa AIDS vi'Usu bcı mü? Eğe' sıııek öimezse bu sinek ö'-
■ AIDShasİE ı len bulunabıll' mi7
KVMİI \kbns
Çüruk Dişler
Xylıloı maddesı nedi'? Bu mad-denin d -■ n femede na gı-
bl i>r elkısi vardıı-7
\l i mlı Hıılııı
Ay Doğarken
Ay dogaıken neden buy. I
Mclıui' l-.iilni.iii
DNA Transferi Mümkün mü? Bı- eanrmm DNA'S. 0asxa
lıya, l.'n . '
Ege> Einsıein ougün yaşryor ol-
■
Dana mıras »raKaoıiır mıydı? Bagışla-nan Onganlai •j'asuırj DHr ı
ıll'illl
Zanlı Sorgulanırken
Pollsıye lılmlerde zaniı sorgulanıt-'gu udasndakl ayna hep ma lakimışrn Nsa
aiKasından bakanla' odayı görebıllr-ken. odanm ;i;md.- ı sade-
ce kerKİı goıuntülo'in göreblllyorlar, Böyie bıı duzaneğı nas<ı gerçekieştııl-
\l|..
Boyutlar
TBK uır boyutun vaı oıması mum-ı i'.P Varsa lek bûyula salui ne örnek venleollı'? Uzayda en az 2 boyut •" ' mdüf?
'cıllcm ll/.İL-ııııı
Tek Şah Kaç Hamle
Saırançıa. oyıın sonıannda Dıı ■&■
ı rjında hamie sayısı
■ laı - ıi' ■'-, ■ ı saall. oyun-
larda Bayıagı duşen (saah doianl
rjyuncun ı ■ u ıo ryiya da kol
duguna Dakıımadan oyunu Kaybeder
Mu»ı ■ ı .....
Enerjinin Kaynağı
Bıı yabancı deıgide ge<, -1 ıiıan b.' yazı ytodan börl aklımı ayan bıı kom 'iiıme
-Kuşların göçii ve bu nıesateie'i kal Btn , . neden
sağlavl
da Diı yolcjlııgun kanar .;ipndı9ı vaı sayılıyor. C3e-
.. I l !■.-. '■ - ' ;■
kaytmğı lıesaplarıı.'sa bu ış ı
ıacak enerjıyıe veya depo edılen vağatla (>■■■ TOO Km ucarı kuştan söz edıııyoıı oıa-j Kisa
mesafeleroe ıngı m çok süratlı
,'H yer değıştırmeıerını beş on daklka ızleym. Burıu gun ooyunca de-vamlı yaolığını duşüneıek, gerekerı eneıııy. ve aşdeger gıdayı (kaftıonhld-rat. Rroteın. yagi hesap.' int DU hareKetıeıın kuşun bulup ta yıye-
ennden eide edecegi er M olmayacagını kolayca anlarsmız. De-mek ki gdalardan başka bır ener|i Kaynagınm da olması şart, Bunun aıanması Kaılaı. < ı lerekı
■ a ve tnanyetlk rezonans. ınsan vücudundfi- ıkupunktu'
vb'nin de dennden Incelenmesl şart.
Mısiık gıioer deği a'adıgım, Ben-ce bu enerıı dünyanın etıafında ve ev-renae mevcuı ener|i Kaoıolanndan sağlanıyoı. Bu enc'- ■ . nbazı-
la/ırıda mevcut olan (Maı nans) aygttiatı ve ;. klerl lle
m lulıyoı Insa-noğlu DıiKaç meırelik daıgadan 340 ses ve 300000 Km ıçık daıgasına la dar pal ıı l ■ ■ ■ fl i8eGîV0i
; Oerlendiıebilivor hayvanlaıda daha ttarl ve çesıtlı Iç aygııla' va' ŞOR-hesız. ıBelkı msarıda da van. Guver-Minıenn. yarasaıann. KiKİiıenn k ' lehn ', m '-eçmele'i koı
hfiııuz açıga kavuşmuş degil ve n-sanlut hep harptaı ve sılalıiarla meş-'ı bu konula'da b,ı sonuca van-lacaK da deû.1. OvsaKı bu enetıı sıa'i He klılenen ve yaşantnaz haie ■
buenerjl kayııagı ve H\ıila-peK ÇOK sorunı. çözecsktıı Bu yuzden msanlık ıcın çofc onemll ve m Konu.
BU sorunia'a ve yukardaK) so'ula-•a bllunsei ve doyurucu bır açıktama ıı kü'iuvu Bılım ve feknil' ■> ■•
ledım
l.ılıı.lii/. I'.ıın.ık
108
llılıııı vı I.Lıııt
ttigi nürıılmcvcn tck
yıldızdu Gîögün digcı kuımlan • '111111 ço rcs'mde dönüvormuj -.,■
Ic......' oyandını [boskoplu ptı-
suladd, iirovkopun ckscnini dogru dcgil, ku/<-\ ni'kj dogru ynncltcn lııt dii/.cn v.ıtdıı. Hıı dlızcn salrBrJTM ılıırdtırut. Mo-
dcrn l'iı jiroskoplu pusulada 30 cm'lık bır tckcrlck kııllaııılır vc diikikul.ı 6000 dcvlı ln/l.ı döncı Jıtusknp kııllamlurak. kbtiı h.u alarda dalgalattn yul yalpalama uzaltdıp gcmi yolculu-ûıı ıl.ılı.ı ı.ıiı.a halc gctircbiJif. Gcmilerde p'roskop yardımıyla snllantının gîderilmc si için llk gi-ı ıi-"; u M.mş IJenizi'nde s.ıhş.ııı Bcsscmcr" adlı buharlı Kcmidc yapıldı, ama sonuc, başa-İİM/ ııl'lu. Günümüzde gcmiler-dc. geminin dibindcr dıja dogru uzanan k.matukların oluştutdu-ğu dcngelcyh lleı vardtı Jiropu-suluyla dcnctlcncn makinclcr lıu dcngclcylcilcri gcminin yalpala-mastnı a/altacak yöndc lı.ıtckct
I Mİlll
( caklarııı bulııt \ J da sis lcindc yaptıgı ueujlarda da |iros-koptan yararlanılır, I tuklurda ji-ropusula gîbi çalışan ve lıclli biı dogroltu vc duzcydc uçuşı İ.HJİİ otomarjk piloı vardır. Jiros-kop aynca güdümlU silahlarda vc n/.n araçlannını ılcnctiminde
kullan.hr
l-.rıiıı, I leha Sfinmeajık
< iümüş ve (jürniiş Raplama
Gümüj ıi.ım numurası -17 vc .ıruııı agttlıgı 107,88 olan kimyasal biı clcmcnttiı \l < I
3000 vıhn.ljıı kalan I ı kr.ıll.m-ııııı nıc/.ııl.ırııulj giımiiş IHİIİİİİ duguna göte, bu madcn çıık es-kidcn bcti bilinmcktcdiı Mtın-I. birlikte simyacıtarın JİJŞİH-ııul.ırııııı kıınıı l»l ııı iiıııııiİMi l'r'l.u \g scmbuiıjylc gtisterirleı ve "aj madeni" ya da "I)iana uıı.iuııı" diyc adlandınrlardı; bıı
ıılljınlııııı.ı şuphcsı/ gUmU}l(
\\ ııı rcngi ve parlaklıgı arasın-daki bcnzcrliktcn dogmu$tur, <,ııiıın>. bütün madcnlerin cn beyuzıdıt; iyi parlatıldıgı zaman lam lıir yansttmn yüzcyi m< na gctlrir vc bu \ Bzden optik aynalarm yapımında kullanılıt, lin ıı/ciiıic bagu oltırak, böyJc bir vı:/c\ tarufından ,J\ıtan ısı
tokdiısııkııır: parlaıılmıj lıır .jıı mıış kabfl doldııtıılan Slcak bir sı\ ı çok \ JVJŞ SOLMİİ. Alıııııljn
snnı.ı. cn kııl." dth iilcn ve lı.nl-dcdcn gcçîrilcbilcn madcndir; eckiçlc dövUlcrck birkaç mik-mnlıık s.ıvıl.iFiı yapraklar halinc gctirilcbilir. Saf haldcykcn "I-
dukça Minııışjktıı. tıınaklu bilc
c i / i l c 11 i 111 Gerck ıs ı gcrck
clcktrik ilcrkcnlııiı bjkınıınıljn
bııtnıı maddelerin batjında gelir nluga 10,5 olup %ü C' ta crir, 1850 ( .ı dogru kaynaı IMİHİİŞ haldeki «ıvı gömöj, oava ik tcm.is cdcrsc oksijcn altr so
.jııılıi'jıı /amaıı ıl.ı, lıu .ıksıjcnın cıkı>ı \ ii/ıınılcn. \ ıı/t \ ı-ı.K ulak k.ıbjfcıkl.ıı ıııcvdutıj yclıı.
Atmosfet basıncı da oksijcn ct-
kısislc nksıılcnmc/-. Iİ.İVJİIJ C3CI
lulık' kukiırtlü hidtojcn bulun İ|.İLİİ için \.ı\.ış VJ\JŞ tjonukla-şır vc karanı Sıcakta, halojcntcı
vc kilkııttlc bırlcşır: soğukt»
nirtik asiı ctkiıiylc çüzünOr; siil-
lıiıık ıısıt ctkısıvlc aııcak dcnşık
ortamda vt sıcaktu ıjınır. \L-ıljıu gclen bılcşıklcrılc. gOmüş lnt i• 11 dcgcrlidir, tn/l.ırı .la
çok K.ı-
daı ılcMşık yöntcm vardıı Bım
Ijnkın bj/ılatını cle alalım:
X ■ısıııl.ıtıııııı kıımıı.......ı \ ıı -
dınııyİJ hcsapljtıınası: Bıı ktısra-)ııı dii/kmlcı .ıı.ısı ıı/akbklannı tayin icin dalga boyıı bibncıı x-.ıııl.ırı kııll.ıııılıı Bui nl.ııı. bir ıııukkiıl i\<-\ .ı jt.ıtııı tjfjiıınljıı kaplan.ııı lıj.ınılcıı lıcsjpljnabi-lif Hıııul.ın sonr.i hn ııı.ıl ktıst.ılm
öleOien hacml biı tcl......lcküIUn
lı.ıı ınıııc lıi'iımcı.k r\V0gadra s.ı-\ısı .. Iık <:
1*
S«K' _sı,r dcnklcııııııc göte 1,35 \ 10 mııl/sn hı/.l.ı lıclvunı olustutıır: lııııı.ı lı.ıilı bo/ıııım.ı jse B,15 X 10"bozunmalan iı mol sıvının hacmiyse
lııınıııllctıvlc \cıılıı llııu.lj \l
Ulı.kklll J-llll:'.. I. . ,.- ...İHH I
ıııııılak sıcaklık vc N Avogadro sayısıdır, Bu dcnklcmlcrin lıitlik-ıc v'i/ıının \ vc a vı olçıılen \ \ e ıı cinsiııdcıı bi/.c vctiı Bıııııınla biılıkıc. Minııcıın duyarllllgı mo-lckilllcmı kaıı kütcciklct uilıi ıl.u uiidıüı kabıılıı \ li/ııııılcn sı-nırlıdır
\'m tayini için ba|ka biı yön-[em de, I- (Farads) sabiti) vc c (clcktron yUkünün) saptanmasın-
dan v.ııjıljııılıı. ı,ııııkii: I- \ s »cvcılnlıı.
\l Ni) ı/ı Şcı.lık
Neden Hep Aynı Renk?
Yediğimiz \c içtigimiz gıda-larııı rengi ne oluısa olsun,
