ve sadeee kiicük hoylarda yapılan bir çe§h kâgıt. Bitki günlercc suda bckle-tildikten sonra ö/.ii çıkarılıyor. kurııtıı-lııp. kabartılıyor.
Tîışe, buzağı deris'tnden, parşö-men ise koyıın derisiıulen ıı/ıın birsü-reçte yapılıyor. Derinin tiiyleri ayıkla-nıp. 15 giin boyunca kirecc yatırılıyor ve temi/leniyor. Tahta bir çcrçeveyc geriliyor. Rütün piiriizler giderilince tebeşire yatınlıp, sünger caşı ilc ovulıı-yor, Parşömen üç biıı yıl önce Perge kralı II. Eumenes taratindan papirusa alternatif olarak bulunmu§.
Selüloz Elyafın Önemi
Kağıdın tcmcl rnaddesi olan selü-ld/ clyafı. hitkilcrin hiicre dııvarlarını ohışuıran yogtın bir madde. Değişen u/unluk ve kalmlıktaki bıı clyaf farklı bitkilerden çıkarılıyor. Runlar döviile-rck birbirinden aynlıyor. Döviilmenin elyafın boyu kısaltılmadan, hidrasyon olmadan (clyafdaha fazla su almadan) ve liflenme olmadan gerçekleşmesi gerekiyor, Selüloz oranmın fazla olma-sı ve dövme şekli kâğıdın kalitesini bclitliyor. Seliiloz hidroli/le gliiko/a ve nişastaya dönüşcbilcn bir çcşit kar-bonhidrat. Tatsı/. beyaz, kokıısuz, bu-harlaşmayan ve sııda çözünmeycn bir madde, 9000 mlik tck bir scllülöz elya-fının agırhgı 3 gr. Seliiloz pamıık, ke-ten ve ba/ı ağaclarm iclerindcki yıı-mıışak özde neredeyse saf olarak bultı-nuyor. Bu yüzdeıı bıı biıkilcr kâğıt yapmada öncelikli olarak tercih cdili-yorlar.
SeJUlOZ oranı fa/la olan bitkilcrin az bulunması vc pahalıya gclmesi yeni arayışlar gercktiriyor. Bugiinkü tekno-lojiyle lıer tiirlii bitki kâğıt için kulla-nılab'ıliyor. Her cürlii ağac. saman vc otlar da seliilo/ kaynaklan. Kolay bıı-hınan ve çabuk yecisen bitkilerin kâğıt için gerekli özellikleri gcliştirilebili-yor.
Selüloz kaynağı az bir iilkc olarak Tiirkiye'de de denemclcr yapıhyor. 1994te ABD'dcn yıllık bir bitki olan kcnaf tolıumları ithal edilmiş ve cncsi yıl hasadı yapılmış. 3-4 metre boya ulasan bitkiden iyi sonuc alınmış. Yine bn denemelerden biri TÜBtTAK MAM Gen Mühendisligî ve Biyotek-noloji Araştırma Enstitüsil vc SE-KA'nın ortak bit projesi. Laboratııvar-larda kâğıt nicelikleri gcliştirilmış ka-vak klonlarınm elde edilmesi icin ça-
bşmalaryapılıyor. Kâgu endüstrisi icin istenilen ö/.clliklcr, gen transferi ile kavak bitkisinin gcnctik yapısına kacı-lıyor.
Secilen örnek tiir vc klonl.ırın DNA bankaları kurıılarak DNA par-mak i/i calışmaları yapılmıs ve Özellİk-le kâğıt yapımmda önem tasıyan hig-nin vc kompo/isyonu gen cransfcri ilc değişcirmek ve hı/lı ürerinı amacıvla dokıı kiilcürü sistcmlcri gclişcirilmiş. Projc sonıında kâğıt sckrörii İÇİn, ham-maddcdcn basjayarak en yenı biyotek-nolojik yöntcmlcrlc ckonomik ham-maddc kaynakları saglanabilecek.
